TİCİPOS — Muhtasar Beyannamesi
Görüntü, programın örnek veriyle açılmış gerçek ekranıdır. Büyütmek için tıklayın.
Bu ekran ne işe yarar?
Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi, işverenin başkası adına kestiği vergileri vergi dairesine bildirdiği beyannamedir. Bu ekran beyannamenin tablolarını programdaki kayıtlardan çıkarır: ücret stopajı kesinleşmiş bordrolardan, ücret dışı stopaj (kira 041, serbest meslek 022 gibi) Stopaj Kayıtları [972] ekranından gelir. Ayarlarda "SGK bölümü" açıksa sigortalıların prim günü ve kazançları da (Aylık Prim ve Hizmet Belgesi) beyannameye eklenir. Alttaki Kontrol tablosu eksikleri hata ya da uyarı olarak gösterir. "e-Beyanname XML" dosyayı bilgisayarınıza yazar; gönderme işlemini siz ya da muhasebeciniz yapar. Bu ekran muhasebe fişi kesmez.
Ne zaman kullanılır?
- Her ayın (üç aylık beyan veriyorsanız her çeyreğin) başında, önceki dönemin beyannamesini hazırlarken.
- Bordroyu hesapladıktan sonra: bordro henüz ödenmemişse (taslak) tutarlar yine alınır ama uyarı çıkar.
- Beyannameyi verdikten sonra "Verildi" kaydı yapmak için.
Adım adım
- Önce Ayarlar bölümünden işyeri şube no ve beyan döneminin aylık mı üç aylık mı olduğunu seçin.
- SGK bölümünü kullanacaksanız SGK İşyerleri [973] ekranında işyeri sicilinizi tanımlayın ve personel kartlarında seçin.
- Üstten dönemi seçin. Tablo kendiliğinden hesaplanır; yeniden hesaplamak için F5.
- Kontrol tablosunda "hata" satırı kalmayana kadar eksikleri giderin.
- Rozet "Hazır" olunca "e-Beyanname XML" ile dosyayı yazın; klasör açılır. Dosyayı e-Beyanname sistemine yükleyip gönderin.
- Beyan kabul edilince "Verildi" deyin. Bu andan sonra dönemin stopaj kayıtları değiştirilemez.
Bunu yaparsanız ne olur?
Bordro henüz ödenmemişken beyanname hesaplarsanız
Tutarlar beyannameye alınır ama "bordro henüz ödenmedi" uyarısı çıkar; bordroyu yeniden hesaplarsanız beyanname de değişir.
"Verildi" derseniz
Dönemin tahakkuk eden vergisi ve ödenecek tutarı kaydedilir; o döneme yeni stopaj kaydı girilemez, mevcutlar değiştirilemez.
"Geri Al" derseniz
Kayıt taslağa döner, stopaj kayıtları yeniden düzenlenebilir hâle gelir.
Personelin SGK işyeri dosyası seçilmemişse
O personel SGK bölümüne yazılmaz ve uyarı çıkar; ücret stopajı yine de beyan edilir.
Dönemde hiç kesinti yoksa
Boş beyanname üretilir. Çalışanınız olmasa da beyan verme yükümlülüğünüz sürüyorsa bu dosyayı gönderirsiniz.
Düğmeler ne yapar?
Hesapla (F5)Beyanname tablolarını güncel kayıtlarla yeniden hesaplar.
e-Beyanname XMLMUHSGK dosyasını yazar ve klasörünü açar. Kontrolde hata varken kapalıdır.
VerildiBeyanı verildi olarak kaydeder ve dönemi kilitler.
Geri Al"Verildi" kaydını taslağa çevirir.
Rakamları nasıl okurum?
- Tablodaki her satır bir ödeme türüdür: 011 asgari ücretli, 012 diğer ücretli, 022 serbest meslek, 041 kira…
- Gayrisafi tutar: vergi kesilmeden önceki brüt ödeme. Kesilen vergi: o türden kesilen gelir vergisi.
- Üst şerit: toplam gayrisafi, kesilen gelir vergisi, terkin ve mahsup varsa tutarları, ödenecek gelir vergisi (kırmızı), ödenecek damga vergisi.
- SGK prim günü ve SGK kazanç: beyannamenin SGK bölümüne yazılan toplamlar; SGK’ya bildirdiğinizle karşılaştırın.
- Rozet: "Eksik bilgi var" (kırmızı), "Hazır" ya da "Verildi".
Örnek
Mart ayı: 8 asgari ücretli ve 5 diğer ücretli personel. Asgari ücretlilerde gelir vergisi istisna nedeniyle 0, diğerlerinde 12.750,08 TL kesildi. Ayrıca dükkân kirası için ev sahibine 15.000 TL brüt ödediniz, %20 stopajla 3.000 TL kestiniz; bunu Stopaj Kayıtları [972] ekranına girdiniz. Beyannamede toplam kesinti 15.750,08 TL, damga vergisi 1.554,30 TL çıkar. XML’i alıp gönderir, "Verildi" dersiniz.
Dikkat edilecekler
- Programın hesapladığı tutarları göndermeden önce muhasebecinizle kontrol edin; dosyayı GİB’e program göndermez.
- Asgari ücret istisnası bordroda uygulanır ve beyannamede ayrı sütunda gösterilir. Bordroyu bu sürümden önce kesinleştirdiyseniz istisna sütunu 0 görünebilir; bordroyu yeniden hesaplarsanız düzelir.
- Üç aylık beyanda dönem çeyreğin son ayıdır (Mart, Haziran, Eylül, Aralık) ve üç ayın bordroları birlikte alınır.
- SGK bölümündeki bilgiler SGK’ya verdiğiniz bildirgeyle birebir aynı olmalıdır; eksik gün sayısı ve nedeni programda çalışılan günden tahmin edilir, kontrol edin.
Bu kelimeler ne demek?
Stopaj (tevkifat)Ödemeyi yapanın, ödemeden vergiyi kesip vergi dairesine yatırması.
Gayrisafi tutarVergi kesilmeden önceki brüt ödeme.
TerkinAr-Ge gibi teşviklerde kesilen verginin bir kısmının silinmesi.
MahsupDaha önce ödenmiş bir verginin bu dönemin borcundan düşülmesi.