TİCİPOS — Reçeteler
Görüntü, programın örnek veriyle açılmış gerçek ekranıdır. Büyütmek için tıklayın.
Bu ekran ne işe yarar?
Reçete, bir porsiyon yemeğin tarifidir: "1 köfte porsiyonu = 150 gr kıyma + 20 gr soğan + 1 ekmek". Reçetesi olan bir ürün satılıp hesap kapandığında stoktan ürünün kendisi DEĞİL, reçetedeki hammaddeler düşer (miktar × porsiyon sayısı, fire payı eklenerek). Reçetesi olmayan ürün ise kendi stok kartından düşer. Hazırlanmış ama iptal edilen üründe de reçetedeki hammaddeler fire olarak düşer. Ekran, hammaddelerin güncel alış maliyetiyle porsiyon maliyetini, maliyet oranını ve porsiyon başı brüt kârı hesaplar. Reçeteyi kaydetmek geçmiş satışların stok düşümünü değiştirmez; yalnız bundan sonraki satışlar yeni reçeteye göre düşer. Hammadde alışı Alış Faturası [201] ile, sayım Sayım [304] ile muhasebe ekranından yapılır; restoranın ayrı stok ekranı yoktur.
Ne zaman kullanılır?
- Menüye yeni yemek eklendiğinde, porsiyonun malzemesini tanımlamak için.
- Porsiyon büyüklüğü ya da tarif değiştiğinde.
- Bir yemeğin size kaça mal olduğunu ve kârını görmek istediğinizde.
- Sayım farkı raporu mutfakta beklenmedik kayıp gösterdiğinde, reçeteleri gözden geçirmek için.
Adım adım
- Soldaki "Menü ürünleri" listesinden ürünü seçin (üstteki kutuda arayabilirsiniz).
- "+ Hammadde Satırı"na basın, Hammadde’yi seçin, Porsiyon Miktarı’nı hammaddenin birimiyle yazın (kg biriminde 150 gr için 0,150). Temizlemede kaybolan pay varsa Fire %’yi yazın.
- Hammadde listede yoksa alttaki "Yeni hammadde" kutusuna Hammadde Adı, Birim, Birim Maliyet ve KDV girip "Hammadde Ekle"ye basın; hammadde açık reçeteye yeni satır olarak eklenir.
- Alttaki kartlarda Porsiyon maliyeti, Maliyet oranı ve Brüt kâr / porsiyon rakamlarını kontrol edin.
- Kaydet’e basın. Değişiklikten vazgeçmek için Geri Al kayıtlı reçeteyi yeniden yükler.
Bunu yaparsanız ne olur?
Köfteye reçete girip kaydederseniz
Bundan sonra köfte satılıp hesap kapandığında stoktan kıyma, soğan ve ekmek düşer; "Köfte" kartının stoğu değişmez. Porsiyon Maliyet Listesi [513] ve Food Cost [563] bu reçeteyle hesaplanır.
Fire %’yi 5 yazarsanız
150 gr kıyma için satışta 157,5 gr düşülür ve maliyet de bu miktardan hesaplanır.
Reçetedeki bütün satırları silip kaydederseniz
Reçete kapanır; ürün satılınca kendi stok kartından düşer ve maliyeti kartındaki maliyet olur.
"Hammadde Ekle" ile yeni hammadde açarsanız
Muhasebede "Hammadde" grubunda satışa kapalı yeni bir stok kartı açılır (kod H0001…, stok hesabı 150). Stok miktarı sıfırdır; miktar alış faturasıyla girer.
Yeni alış faturasında kıymanın kilosu pahalanırsa
Reçeteyi değiştirmeseniz de porsiyon maliyeti güncel alış maliyetine göre kendiliğinden yükselir.
Aynı hammaddeyi iki satıra yazarsanız ya da ürünü kendi reçetesine koyarsanız
Uyarı çıkar ve kaydedilmez; miktarları tek satırda toplayın.
Satırları değiştirip Kaydet’e basmadan başka ürüne geçerseniz
Değişiklikler kaydedilmez.
Düğmeler ne yapar?
+ Hammadde SatırıReçeteye boş satır ekler.
Sil (satırda)Satırı reçeteden çıkarır (Kaydet’le yazılır).
KaydetReçeteyi kaydeder ve kayıtlı maliyeti yeniden hesaplar.
Geri AlKaydedilmemiş değişiklikleri bırakıp kayıtlı reçeteyi yeniden yükler.
Hammadde EkleYeni hammadde stok kartı açar.
Rakamları nasıl okurum?
- Birim Maliyet: hammaddenin birim başına maliyeti (ortalama maliyet varsa o, yoksa kartındaki maliyet).
- Maliyet: Porsiyon Miktarı × (1 + Fire % / 100) × Birim Maliyet.
- Satış fiyatı: ürünün KDV dahil salon fiyatı. Porsiyon maliyeti: satırların toplamı.
- Maliyet oranı: porsiyon maliyetinin KDV HARİÇ satış fiyatına oranı. %35’i geçerse kırmızı yazılır.
- Brüt kâr / porsiyon: KDV hariç satış fiyatı eksi porsiyon maliyeti.
Örnek
Köfte porsiyonu 250 TL (%10 KDV dahil) satılıyor; KDV hariç fiyatı 227,27 TL. Reçete: kıyma 0,150 kg (kilosu 600 TL, fire %5) = 94,50 TL, soğan 0,020 kg (kilosu 30 TL) = 0,60 TL, ekmek 1 adet (10 TL) = 10,00 TL. Porsiyon maliyeti 105,10 TL, maliyet oranı %46,2 (kırmızı), brüt kâr 122,17 TL. Günde 40 köfte satılırsa akşam stoktan 6,3 kg kıyma, 0,8 kg soğan ve 40 ekmek düşer.
Dikkat edilecekler
- Miktarı hammaddenin birimiyle yazın: birim KG ise 150 gram 0,150 yazılır, 150 yazılırsa 150 kilo düşer.
- Hammaddenin alış maliyeti sıfırsa porsiyon maliyeti eksik çıkar; önce alış faturasını girin.
- Reçete değişikliği geçmiş satışları düzeltmez; yalnız sonraki satışları etkiler.
Bu kelimeler ne demek?
HammaddeYemeğin yapıldığı malzeme (kıyma, soğan, yağ). Doğrudan satılmaz.
FireTemizleme, pişirme ya da kesimde kaybolan pay.
Food cost (maliyet oranı)Yemeğin maliyetinin KDV hariç satış fiyatına oranı. Düşük olması kârın yüksek olduğunu gösterir.
Brüt kârSatış fiyatından yalnız malzeme maliyeti düşülünce kalan; kira, maaş gibi giderler dahil değildir.