TİCİPOS — Alış Faturası
Görüntü, programın örnek veriyle açılmış gerçek ekranıdır. Büyütmek için tıklayın.
Bu ekran ne işe yarar?
Bir tedarikçiden mal ya da hizmet aldığınızda kâğıt veya e-fatura ile gelen belgeyi buraya işlersiniz. F2 ile kaydettiğiniz anda üç şey birlikte olur: ürünler seçtiğiniz depoya girer (ortalama maliyet ve son alış fiyatı güncellenir), tedarikçinin cari hesabına fatura tutarı kadar alacak yazılır (yani ona borçlanırsınız), ve muhasebe fişi oluşur (153 Ticari Mallar ve 191 İndirilecek KDV borç, 320 Satıcılar alacak). Ödeme Tipi peşin seçildiyse para seçtiğiniz kasadan ya da bankadan çıkar ve borç aynı anda kapanır. Satırlarda "Yeni Satış" fiyatı yazarsanız o ürünün raf fiyatı da stok kartında güncellenir ve kasalara gider.
Ne zaman kullanılır?
- Tedarikçiden mal geldi ve faturası da elinizde (irsaliye ayrıca kesilmediyse).
- Daha önce Alış İrsaliyesi girdiğiniz malın faturası sonradan geldiğinde (irsaliyeyi faturaya dönüştürerek).
- Hizmet, nakliye, kira gibi stoğa girmeyen bir alımı cariye borç olarak yazmak istediğinizde (serbest satırla).
Adım adım
- Üst alanda Satıcı Adı kutusuna tedarikçinin adını, kodunu ya da vergi numarasını yazıp listeden seçin. Satıcı No, Vergi Dairesi ve Vergi No karttan kendiliğinden gelir; sağ üstte tedarikçinin güncel bakiyesi görünür.
- Evrak Bilgileri’nde Tarih ve Depo’yu kontrol edin. Evrak No’ya tedarikçinin fatura numarasını yazabilirsiniz; boş bırakırsanız sayaç verir. Vade Gün yazarsanız vade tarihi kendiliğinden hesaplanır (tedarikçi kartında vade tanımlıysa zaten gelir).
- Alt tabloda Barkod hücresine ürünü okutun (ad, birim, fiyat kendiliğinden gelir) ya da Stok Adı hücresine adını yazıp Enter ile seçin (barkod kendiliğinden gelir). Son satırda aşağı ok (↓) yeni satır açar. Aynı barkod ikinci kez okutulursa yeni satır açılmaz, miktar artar.
- Miktar ve Birim Fiyat’ı faturadaki gibi girin; varsa İsk 1 % yazın. Son Alış sütunu ürünü en son kaça aldığınızı gösterir (kırmızı ▲ pahalanmış, yeşil ▼ ucuzlamış).
- İsterseniz Kâr % ya da Yeni Satış (KDV D.) yazın: biri yazılınca diğeri hesaplanır ve kayıtta stok kartına işlenir.
- Ödeme / Sınıflandırma’dan Ödeme Tipi’ni seçin. Veresiye: sadece borç yazılır. Nakit/Peşin: Kasa No seçin. Havale/EFT: Banka Hesabı seçin.
- Sağdaki Toplamlar’ı faturayla karşılaştırın ve F2 (Kaydet) yapın. Başarı bildiriminde evrak numarası ve toplam görünür.
Bunu yaparsanız ne olur?
Veresiye bir alış faturasını F2 ile kaydederseniz
Mal depoya girer, tedarikçinin bakiyesi fatura tutarı kadar alacaklı olur (ona borçlusunuz), muhasebe fişi oluşur. Kasa ve banka değişmez.
Ödeme Tipi’ni Nakit seçip Kasa No’yu seçerseniz
Faturanın tamamı kasadan çıkar; tedarikçiye yazılan borç aynı anda ödemeyle kapanır. Ödeme Planı sekmesinde "Ödenen"e tutar yazarsanız yalnız o kadarı ödenir, kalanı borç kalır.
Satırda Yeni Satış (KDV D.) sütununa 45,00 yazarsanız
Fatura onaylı kaydedilince ürünün stok kartındaki perakende fiyatı 45,00 TL olur, kasalar yeni fiyatı alır. Boş bırakırsanız kart fiyatına dokunulmaz.
Alış İrsaliyesi’nden Dönüştür ile gelen faturayı kaydederseniz
İrsaliyeden gelen satırlar stoğa ikinci kez girmez (mal irsaliyede zaten girmişti). Yalnız cari borç ve muhasebe fişi oluşur; irsaliye "Kapandı" olur.
Taslak (F4) ile kaydederseniz
Evrak saklanır ama stok, cari bakiye ve muhasebe değişmez. Sonradan açıp F2 yapınca hareketler oluşur.
Kayıtlı faturayı açıp satırı değiştirip yeniden F2 yaparsanız
Eski stok, cari ve kasa hareketleri geri alınır, yenileri yazılır; muhasebe fişi yeniden üretilir. Muhasebe fişi yevmiyeye işlenmişse, dönem kilitliyse ya da e-Belge gönderildiyse değişiklik reddedilir.
İptal Et ile faturayı iptal ederseniz
Mal stoktan geri çıkar, tedarikçi borcu silinir, ödeme yapılmışsa kasa/banka hareketi geri alınır, muhasebe fişi silinir ya da ters kayıtla kapatılır. Ürünün son alış fiyatı bir önceki alışa döner.
Kaydetmeden sekmeyi kapatırsanız
Hiçbir şey kaydedilmez; program kaydedilmemiş değişiklik olduğunu hatırlatır.
Düğmeler ne yapar?
YeniEkranı boşaltır ve aynı tipte yeni bir evrak açar. Sekme kapanmaz.
Kaydet (F2)Evrakı onaylı kaydeder. Stok, cari, kasa/banka ve muhasebe etkileri bu anda oluşur. Evrak No boşsa sayaçtan otomatik verilir.
Taslak (F4)Evrakı taslak olarak saklar. Taslak hiçbir hareket üretmez; stok, cari ve muhasebe değişmez.
Satır (Ins) / ÇoğaltAlta boş satır ekler / son satırın bir kopyasını ekler.
YazdırKayıtlı evrakı yazdırır. Kaydedilmemiş evrakta kapalıdır.
EtiketEvraktaki ürünleri miktarlarıyla Etiket ekranına gönderir (etiket özelliği açıksa görünür).
İptal EtSebep sorar ve evrakı iptal eder. Stok, cari ve kasa hareketleri geri alınır, muhasebe fişi silinir (silinemiyorsa ters kayıt kesilir).
DetayAlt bölümde "Detay Bilgileri" (satırlar) ile "Başlık Bilgileri" arasında geçiş yapar.
Önceki / SonrakiAynı tipteki bir önceki ya da sonraki kayıtlı evrakı açar. Kaydedilmemiş değişiklik varsa önce kaydetmenizi ister.
Kapat (Ctrl+W)Sekmeyi kapatır. Kaydedilmemiş değişiklik varsa uyarı verir.
LİSTE / Aranan Alan / Değer / ARAAlt şeritten Alış Evrakları listesini ayrı sekmede açar.
Satır sağ tık menüsüSatır ekle, çoğalt, sil (Ctrl+Del), yukarı/aşağı taşı, stok kartını aç, stok hareketleri, tüm satırları temizle.
Stok adı hücresi sağ tık"Serbest satır yap (stoksuz)": satırı stok kartından ayırır; hizmet, nakliye gibi stoğa girmeyen kalemler için.
Sütun başlığı sağ tıkGizli sütunları açar: Miktar 2 / Birim 2, İsk 2–3 %, İsk. Tutar, ÖTV %, Tevkifat, Depo, Hesap Kodu, Lot No, Seri No, SKT, Eldeki, KDV Tutarı, Satır Notu.
Örnek
Ahmet Gıda’dan 20 koli su geldi. Koli fiyatı 60 TL, KDV %1. Satıcı Adı’na "Ahmet" yazıp seçiyorsunuz, suyu okutup Miktar 20, Birim Fiyat 60 giriyorsunuz. Mal Toplam 1.200 TL, Kdv Toplam 12 TL, Toplam 1.212 TL. Veresiye bırakıp F2 yapınca depoda 20 koli su artar, Ahmet Gıda’ya 1.212 TL borcunuz görünür. Aynı satırda Kâr %’ye 25 yazsaydınız Yeni Satış 75,75 TL hesaplanır ve koli suyun raf fiyatı da güncellenirdi.
Dikkat edilecekler
- Aynı malı önce irsaliyeyle girdiyseniz faturayı yeni evrak olarak değil, irsaliyeden Dönüştür ile açın. Aksi hâlde stok iki kez artar.
- Kasa No yalnız Nakit/Peşin, Banka Hesabı yalnız Havale/EFT seçiliyken açılır. Çek ve Senet seçmek çek/senet kaydı açmaz; tutar cariye borç olarak kalır, çeki Çek/Senet ekranından ayrıca girin.
- Faturayı iptal etmek, satırdan stok kartına yazılmış yeni satış fiyatını geri almaz; raf fiyatını gerekirse stok kartından düzeltin.
- Muhasebe fişi üretilemezse (ör. hesap planında 320 ya da 153 yoksa) fatura yine kaydedilir, uyarı çıkar. Fişi sonradan muhasebeleştirmek gerekir.
Bu kelimeler ne demek?
CariMüşteri ya da tedarikçi hesabı. Alışta cari, malı aldığınız firmadır.
TaslakKaydedilmiş ama henüz geçerli sayılmayan evrak. Stoğa, bakiyeye ve muhasebeye dokunmaz.
Ara Toplamİskontolar düşüldükten sonraki, KDV eklenmemiş tutar (KDV matrahı).
İndirilecek KDVAlışta ödediğiniz KDV. Satışta topladığınız KDV’den düşülür (muhasebede 191 hesabı).
Son AlışBu ürünü en son kaça aldığınız (KDV hariç). Fiyat artışlarını fark etmenizi sağlar.
Kâr %KDV hariç, iskontosu düşülmüş alış fiyatının üzerine konan kâr oranı.
Açık / Kapalı faturaKapalı fatura bedelin peşin ödendiğini belgeler. Bu alan bilgi amaçlıdır; para hareketini Ödeme Tipi belirler.