TİCİPOS — Alış İrsaliyesi
Görüntü, programın örnek veriyle açılmış gerçek ekranıdır. Büyütmek için tıklayın.
Bu ekran ne işe yarar?
İrsaliye, malın kapınıza geldiğini gösteren sevk belgesidir. Tedarikçi malı irsaliyeyle gönderip faturayı günler sonra keserse, mal rafınızda satılırken stokta görünmesi için irsaliyeyi girersiniz. Kaydettiğinizde ürünler depoya girer, son alış fiyatı ve maliyet irsaliyedeki fiyatla güncellenir. Tedarikçinin cari bakiyesi DEĞİŞMEZ, kasa ve banka hareketi olmaz, muhasebe fişi oluşmaz. Fatura gelince irsaliyeyi açıp Dönüştür ile Alış Faturası’na çevirirsiniz; fatura stoğu ikinci kez artırmaz, yalnız borcu ve muhasebe kaydını oluşturur.
Ne zaman kullanılır?
- Mal geldi, faturası sonra gelecek.
- Bir siparişin yalnız bir kısmı geldi ve her teslimatı ayrı kayıt altına almak istiyorsunuz.
- Birkaç irsaliyeyi tek faturada birleştiren tedarikçilerle çalışıyorsunuz.
Adım adım
- Üst alanda Satıcı Adı kutusuna tedarikçinin adını, kodunu ya da vergi numarasını yazıp listeden seçin. Satıcı No, Vergi Dairesi ve Vergi No karttan kendiliğinden gelir; sağ üstte tedarikçinin güncel bakiyesi görünür. İrsaliyede tedarikçi seçmek zorunludur.
- Siparişten geliyorsa sipariş ekranındaki Dönüştür düğmesini kullanın; satırlar siparişin kalan miktarlarıyla dolar.
- Tarih ve Depo’yu kontrol edin. Başlık Bilgileri sekmesinde İrsaliye No, Tarihi, Plaka No ve Şoför Adı alanlarına tedarikçinin irsaliye bilgilerini yazabilirsiniz.
- Ürünleri okutun, gelen miktarı ve anlaşılan birim fiyatı girin. İsterseniz Kâr % / Yeni Satış ile raf fiyatını belirleyin.
- F2 ile kaydedin. Fatura gelince bu irsaliyeyi açıp alttaki Dönüştür’e basın, açılan Alış Faturası’nı kontrol edip F2 yapın.
Bunu yaparsanız ne olur?
İrsaliyeyi F2 ile kaydederseniz
Mal depoya girer, son alış fiyatı güncellenir. Tedarikçi bakiyesi, kasa, banka ve muhasebe değişmez.
Dönüştür düğmesine basarsanız
Yeni bir Alış Faturası sekmesi, irsaliyenin henüz faturalanmamış miktarlarıyla dolu açılır. Siz F2 yapana kadar bir şey kaydedilmez.
Dönüştürülen faturayı kaydederseniz
Fatura stoğu tekrar artırmaz; tedarikçiye borç ve muhasebe fişi oluşur. İrsaliye tamamen faturalandıysa "Kapandı", bir kısmıysa kısmi kapanmış olur.
Satırda Yeni Satış fiyatı yazıp kaydederseniz
Stok kartındaki raf fiyatı irsaliye kaydında güncellenir ve kasalara gider; faturayı beklemenize gerek kalmaz.
İrsaliyeyi iptal ederseniz
Mal stoktan geri çıkar. İrsaliye bir siparişten geldiyse siparişin kalan miktarı yeniden açılır.
İrsaliyenin faturasını 7 günden fazla girmezseniz
Satın Alma Merkezi ve Fatura Kontrolü ekranında "Faturası gelmemiş irsaliye" olarak kırmızı görünür (gün sayısı Satın Alma Ayarları’ndan değişir).
Düğmeler ne yapar?
YeniEkranı boşaltır ve aynı tipte yeni bir evrak açar. Sekme kapanmaz.
Kaydet (F2)Evrakı onaylı kaydeder. Stok, cari, kasa/banka ve muhasebe etkileri bu anda oluşur. Evrak No boşsa sayaçtan otomatik verilir.
Taslak (F4)Evrakı taslak olarak saklar. Taslak hiçbir hareket üretmez; stok, cari ve muhasebe değişmez.
Satır (Ins) / ÇoğaltAlta boş satır ekler / son satırın bir kopyasını ekler.
YazdırKayıtlı evrakı yazdırır. Kaydedilmemiş evrakta kapalıdır.
EtiketEvraktaki ürünleri miktarlarıyla Etiket ekranına gönderir (etiket özelliği açıksa görünür).
İptal EtSebep sorar ve evrakı iptal eder. Stok, cari ve kasa hareketleri geri alınır, muhasebe fişi silinir (silinemiyorsa ters kayıt kesilir).
DetayAlt bölümde "Detay Bilgileri" (satırlar) ile "Başlık Bilgileri" arasında geçiş yapar.
Önceki / SonrakiAynı tipteki bir önceki ya da sonraki kayıtlı evrakı açar. Kaydedilmemiş değişiklik varsa önce kaydetmenizi ister.
Kapat (Ctrl+W)Sekmeyi kapatır. Kaydedilmemiş değişiklik varsa uyarı verir.
LİSTE / Aranan Alan / Değer / ARAAlt şeritten Alış Evrakları listesini ayrı sekmede açar.
Satır sağ tık menüsüSatır ekle, çoğalt, sil (Ctrl+Del), yukarı/aşağı taşı, stok kartını aç, stok hareketleri, tüm satırları temizle.
Stok adı hücresi sağ tık"Serbest satır yap (stoksuz)": satırı stok kartından ayırır; hizmet, nakliye gibi stoğa girmeyen kalemler için.
Sütun başlığı sağ tıkGizli sütunları açar: Miktar 2 / Birim 2, İsk 2–3 %, İsk. Tutar, ÖTV %, Tevkifat, Depo, Hesap Kodu, Lot No, Seri No, SKT, Eldeki, KDV Tutarı, Satır Notu.
DönüştürKayıtlı irsaliyenin faturalanmamış kısmıyla yeni bir Alış Faturası açar. Kaydedilmemiş irsaliyede kapalıdır.
Örnek
Cuma akşamı Mehmet Un’dan 40 çuval un geldi, fatura pazartesi gelecek. İrsaliyeyi çuvalı 850 TL’den giriyorsunuz; depoda 40 çuval artıyor ve hafta sonu satabiliyorsunuz. Mehmet Un’un bakiyesi değişmiyor. Pazartesi fatura gelince irsaliyeyi açıp Dönüştür’e basıyorsunuz, fatura 40 çuvalla açılıyor; F2 yapınca 34.000 TL + KDV borç yazılıyor, stok yine 40 çuval kalıyor.
Dikkat edilecekler
- Faturayı irsaliyeden Dönüştür ile açmazsanız ve yeni boş fatura girerseniz stok iki kez artar.
- Stok girişi irsaliyedeki fiyatla yapılır. Faturadaki fiyat farklı çıkarsa stok maliyeti kendiliğinden düzelmez; farkı Fatura Kontrolü ekranından takip edin.
- Vergi Usul Kanunu’na göre fatura, malın tesliminden itibaren 7 gün içinde düzenlenmelidir.
Bu kelimeler ne demek?
CariMüşteri ya da tedarikçi hesabı. Alışta cari, malı aldığınız firmadır.
TaslakKaydedilmiş ama henüz geçerli sayılmayan evrak. Stoğa, bakiyeye ve muhasebeye dokunmaz.
Ara Toplamİskontolar düşüldükten sonraki, KDV eklenmemiş tutar (KDV matrahı).
İndirilecek KDVAlışta ödediğiniz KDV. Satışta topladığınız KDV’den düşülür (muhasebede 191 hesabı).
İrsaliyeMalın gönderildiğini/teslim alındığını gösteren belge. Parasal borç doğurmaz.
DönüştürmeBir evrakın satırlarını zincirdeki sonraki evraka aktarmak: teklif → sipariş → irsaliye → fatura.