TİCİPOS — Alış İade Faturası
Görüntü, programın örnek veriyle açılmış gerçek ekranıdır. Büyütmek için tıklayın.
Bu ekran ne işe yarar?
Tedarikçiden aldığınız bozuk, hatalı ya da fazla gelen malı geri gönderdiğinizde bu belgeyi siz kesersiniz. Kaydettiğiniz anda mal depodan çıkar ve o alışın maliyeti ortalamadan düşülür; tedarikçinin hesabına iade tutarı kadar borç yazılır, yani ona olan borcunuz azalır. Muhasebe fişi kendiliğinden oluşur: 320 Satıcılar borç, 153 Ticari Mallar ve 191 İndirilecek KDV alacak. Tedarikçi parayı nakit ya da havaleyle geri öderse Ödeme Tipi ile para kasaya/bankaya girer. En doğru yol iadeyi asıl alış faturasından hazırlamaktır: program daha önce iade edilen miktarları düşer ve fazla iadeyi engeller.
Ne zaman kullanılır?
- Tedarikçiden gelen malın bir kısmı bozuk ya da son kullanma tarihi geçmiş çıktı ve geri gönderiyorsunuz.
- Siparişten fazla gelen malı iade ediyorsunuz.
- Tedarikçi e-Fatura mükellefiyse iadeyi e-Fatura olarak göndermeniz gerekiyor.
Adım adım
- Önerilen yol: Alış Evrakları listesinde asıl alış faturasına sağ tıklayıp "İade faturası hazırla"yı seçin. Ekran, iade edilebilir miktarlarla dolu açılır.
- İade etmeyeceğiniz satırları silin (satır sağ tık → Satırı sil), iade edeceğiniz satırlarda Miktar’ı gerçekte geri giden miktara indirin.
- Menüden boş açtıysanız: Üst alanda Satıcı Adı kutusuna tedarikçinin adını, kodunu ya da vergi numarasını yazıp listeden seçin. Satıcı No, Vergi Dairesi ve Vergi No karttan kendiliğinden gelir; sağ üstte tedarikçinin güncel bakiyesi görünür. Sonra ürünleri okutup miktar ve fiyatı girin.
- Depo’nun malın çıkacağı depo olduğunu kontrol edin. Tedarikçi parayı hemen geri verdiyse Ödeme Tipi’ni Nakit (Kasa No) ya da Havale/EFT (Banka Hesabı) seçin.
- F2 ile kaydedin. e-Fatura gerekiyorsa kayıttan sonra "e-Belge Gönder" düğmesine basın.
Bunu yaparsanız ne olur?
İade faturasını F2 ile kaydederseniz
Mal stoktan çıkar, tedarikçi bakiyesindeki borcunuz iade tutarı kadar azalır, muhasebe fişi oluşur ve indirilecek KDV azalır.
Asıl faturada 10 adet varken 12 adet iade yazmaya çalışırsanız
Kayıt reddedilir: iade, faturadaki miktarı (önceki iadeler düşülerek) aşamaz. Bu denetim iade faturadan hazırlandığında çalışır.
Ödeme Tipi’ni Nakit seçip kasayı seçerseniz
Tedarikçinin geri verdiği para kasaya girer ve iade borcu aynı anda kapanır; cari bakiye değişmemiş olur.
Kaydettikten sonra e-Belge Gönder’e basarsanız
e-Belge kesme ekranı açılır. Gönderilen (kuyrukta, gönderildi ya da onaylandı durumundaki) iade artık değiştirilemez ve iptal edilemez.
İade faturasını iptal ederseniz
Mal stoğa geri girer, tedarikçi borcu eski hâline döner, muhasebe fişi silinir ya da ters kayıtla kapatılır. İade hakkı yeniden açılır.
Taslak (F4) olarak bırakırsanız
Hiçbir stok, cari ve muhasebe hareketi olmaz; iade edilmiş sayılmaz.
Düğmeler ne yapar?
YeniEkranı boşaltır ve aynı tipte yeni bir evrak açar. Sekme kapanmaz.
Kaydet (F2)Evrakı onaylı kaydeder. Stok, cari, kasa/banka ve muhasebe etkileri bu anda oluşur. Evrak No boşsa sayaçtan otomatik verilir.
Taslak (F4)Evrakı taslak olarak saklar. Taslak hiçbir hareket üretmez; stok, cari ve muhasebe değişmez.
Satır (Ins) / ÇoğaltAlta boş satır ekler / son satırın bir kopyasını ekler.
YazdırKayıtlı evrakı yazdırır. Kaydedilmemiş evrakta kapalıdır.
EtiketEvraktaki ürünleri miktarlarıyla Etiket ekranına gönderir (etiket özelliği açıksa görünür).
İptal EtSebep sorar ve evrakı iptal eder. Stok, cari ve kasa hareketleri geri alınır, muhasebe fişi silinir (silinemiyorsa ters kayıt kesilir).
DetayAlt bölümde "Detay Bilgileri" (satırlar) ile "Başlık Bilgileri" arasında geçiş yapar.
Önceki / SonrakiAynı tipteki bir önceki ya da sonraki kayıtlı evrakı açar. Kaydedilmemiş değişiklik varsa önce kaydetmenizi ister.
Kapat (Ctrl+W)Sekmeyi kapatır. Kaydedilmemiş değişiklik varsa uyarı verir.
LİSTE / Aranan Alan / Değer / ARAAlt şeritten Alış Evrakları listesini ayrı sekmede açar.
Satır sağ tık menüsüSatır ekle, çoğalt, sil (Ctrl+Del), yukarı/aşağı taşı, stok kartını aç, stok hareketleri, tüm satırları temizle.
Stok adı hücresi sağ tık"Serbest satır yap (stoksuz)": satırı stok kartından ayırır; hizmet, nakliye gibi stoğa girmeyen kalemler için.
Sütun başlığı sağ tıkGizli sütunları açar: Miktar 2 / Birim 2, İsk 2–3 %, İsk. Tutar, ÖTV %, Tevkifat, Depo, Hesap Kodu, Lot No, Seri No, SKT, Eldeki, KDV Tutarı, Satır Notu.
e-Belge Gönder / e-BelgelerKayıtlı ve onaylı iadeyi e-Fatura olarak göndermek için e-Belge kesme ekranını açar. Gönderilmişse Giden e-Belgeler listesini açar. Taslak, iptal ya da kaydedilmemiş değişiklik varken kapalıdır.
Örnek
Ayşe Toptan’dan 3 Mart’ta 50 paket makarna aldınız (paketi 20 TL + %1 KDV). 8 paketin ambalajı yırtık çıktı. Alış Evrakları’nda o faturaya sağ tıklayıp "İade faturası hazırla" diyorsunuz, makarna satırında Miktar’ı 8 yapıyorsunuz. Toplam 161,60 TL. F2 ile kaydedince depoda 8 paket azalır, Ayşe Toptan’a olan 1.010 TL borcunuz 848,40 TL’ye iner.
Dikkat edilecekler
- İadeyi boş evrakla değil, asıl faturadan hazırlayın. Boş evrakta fazla iade denetimi yapılamaz ve fatura ile iade birbirine bağlanmaz.
- e-Belge olarak gönderilen iade değiştirilemez ve iptal edilemez; hatayı düzeltmek için ters işlem gerekir.
- Alış iadesi yapılan malın stoğu gerçekten depoda olmalı; yoksa stok eksiye düşebilir.
Bu kelimeler ne demek?
CariMüşteri ya da tedarikçi hesabı. Alışta cari, malı aldığınız firmadır.
TaslakKaydedilmiş ama henüz geçerli sayılmayan evrak. Stoğa, bakiyeye ve muhasebeye dokunmaz.
Ara Toplamİskontolar düşüldükten sonraki, KDV eklenmemiş tutar (KDV matrahı).
İndirilecek KDVAlışta ödediğiniz KDV. Satışta topladığınız KDV’den düşülür (muhasebede 191 hesabı).
İade edilebilir miktarFaturadaki miktardan daha önce iade ettiklerinizin düşülmüş hâli.
e-FaturaGelir İdaresi sistemi üzerinden elektronik gönderilen fatura. Karşı taraf e-Fatura mükellefiyse iade de böyle gönderilir.