TİCİPOS — Teminatlar
Görüntü, programın örnek veriyle açılmış gerçek ekranıdır. Büyütmek için tıklayın.
Bu ekran ne işe yarar?
Teminat, bir borcun ya da işin güvencesi olarak verilen belgedir. Örneğin kiraya girerken ev sahibine banka teminat mektubu verirsiniz ya da bayinizden mal karşılığı senet alırsınız. Bu ekran hangi teminatın kimde olduğunu, tutarını ve ne zaman süresinin dolacağını tutar; süresi dolan ya da 30 gün içinde dolacak teminatlar için uyarı verir. Kayıt kasa, banka ya da cari bakiyesini değiştirmez. İsterseniz nazım hesaplara (900/901, bilgi amaçlı muhasebe hesapları) fiş kesilir. Müşteriden alınan ve "Cari risk limitine ekle" işaretli aktif teminat, o müşterinin risk limitine eklenir; yani ona daha fazla veresiye satılabilir.
Ne zaman kullanılır?
- Bir ihale, kira ya da bayilik için bankadan teminat mektubu aldığınızda.
- Bayiden ya da veresiye müşteriden güvence olarak çek, senet ya da ipotek aldığınızda.
- Teminat iade edildiğinde ya da paraya çevrildiğinde durumunu kapatmak için.
- Süresi dolmak üzere olan mektupları önceden görüp yenilemek için.
Adım adım
- "Yeni Teminat"a basın; sağdaki form boşalır.
- "Yön"den Verilen (bizim teminatımız) ya da Alınan (müşteriden) seçin, "Çeşit"i seçin.
- "Cari"yi seçin (alınan teminatta zorunlu), "Tutar"ı, "Düzenleme tarihi"ni ve varsa "Son geçerlilik"i girin. Banka, Belge no ve Konu isteğe bağlıdır.
- Alınan teminatta risk limitine eklenip eklenmeyeceğini, yeni kayıtta nazım hesaplara kaydedilip kaydedilmeyeceğini işaretleyin.
- "Kaydet" ya da F2.
- Teminat geri verildiğinde ya da alındığında satıra sağ tıklayıp "İade edildi" ya da "Nakde çevrildi" seçin ve tarihi yazın.
Bunu yaparsanız ne olur?
Bayiden 100.000 TL senet teminatı "Cari risk limitine ekle" işaretli kaydederseniz
Bayinin kartında risk limiti tanımlıysa, bu teminat aktif kaldıkça limit 100.000 TL fazla sayılır. Risk limiti boşsa (sınırsız) etkisi olmaz. Bayinin bakiyesi değişmez.
"Nazım hesaplara (900/901) kaydet" işaretliyken kaydederseniz
Teminat tutarı kadar nazım fiş kesilir. Bu fiş işletmenin varlık ve borçlarını değiştirmez, yalnız bilgi amaçlıdır.
Teminata "İade edildi" derseniz
Durum "iade edildi" olur, düzenlenemez hâle gelir ve "Aktif olanlar" listesinden çıkar. Nazım fiş kesilmişse ters fiş atılır; risk limitine eklenmişse artık eklenmez.
Teminata "Nakde çevrildi" derseniz
Yalnız teminatın durumu değişir (ve varsa nazım ters fiş atılır). Tahsil edilen para kasaya ya da bankaya kendiliğinden girmez; onu ayrıca tahsilat olarak işlemeniz gerekir.
Kapanmış teminata "Yeniden aktif" derseniz
Teminat yeniden aktif olur, kapanışta kesilen nazım ters fişi silinir.
Teminatı silerseniz
Kayıt listeden kalkar ve bağlı nazım fişler silinir.
Son geçerlilik tarihine 30 günden az kalırsa
Tarih turuncu, geçmişse kırmızı görünür ve araç şeridinde "N teminatın süresi doldu / 30 gün içinde doluyor" uyarısı çıkar.
Düğmeler ne yapar?
Yeni TeminatSağdaki formu boşaltır.
Kaydet (F2)Formdaki teminatı kaydeder ya da düzenlenen teminatı günceller.
Aktif olanlar / HepsiListede yalnız aktif teminatları ya da iade edilmiş ve nakde çevrilmişler dahil hepsini gösterir.
Yenile (F5)Listeyi yeniden okur.
Sağ tıkDüzenle, İade edildi, Nakde çevrildi (yalnız aktifte), Yeniden aktif (yalnız kapanmışta), Sil.
Rakamları nasıl okurum?
- Yön: turuncu "verilen" sizin başkasına verdiğiniz, mavi "alınan" size verilen teminattır.
- Son Geçerlilik: turuncu 30 gün içinde dolacağını, kırmızı süresinin dolduğunu gösterir. "süresiz" yazıyorsa bitiş tarihi girilmemiştir.
- Tutar sütununun toplamı listedeki teminatların toplamıdır; verilen ve alınanları birlikte toplar, ayrı görmek için sütuna göre sıralayın.
- Konu sütunu başta gizlidir; başlığa sağ tıklayıp açabilirsiniz.
Örnek
Bir market, AVM’deki dükkânı için bankadan 250.000 TL, bir yıl geçerli teminat mektubu alıp AVM yönetimine veriyor: Yön Verilen, Çeşit Teminat mektubu, Cari AVM Yönetimi, Son geçerlilik 2027-09-01. On bir ay sonra satır turuncuya dönüyor ve uyarı çıkıyor; market mektubu bankada zamanında uzatıyor.
Dikkat edilecekler
- "Nakde çevrildi" para hareketi oluşturmaz; tahsil edilen ya da ödenen parayı ayrıca kasa/banka kaydıyla girin.
- Nazım kayıt seçeneği yalnız yeni kayıtta sorulur; kaydettikten sonra işaretlenemez.
- Komisyon oranı yalnız bilgi olarak saklanır; bankanın kestiği komisyonu gider olarak ayrıca girin.
Bu kelimeler ne demek?
Teminat mektubuBankanın "bu firma borcunu ödemezse biz öderiz" diye verdiği yazılı güvence.
Nazım hesapMuhasebede yalnız hatırlatma ve bilgi için tutulan 900’lü hesaplar; varlık ya da borç yaratmaz.
Risk limitiBir müşteriye en çok ne kadar veresiye mal verilebileceğini gösteren sınır.
LehtarTeminatın kendi lehine verildiği, yani gerekirse parayı alacak olan kişi ya da kurum.