TİCİPOS — Çek / Senet Portföyü
Görüntü, programın örnek veriyle açılmış gerçek ekranıdır. Büyütmek için tıklayın.
Bu ekran ne işe yarar?
Her çek ve senet bir "kıymet" olarak kaydedilir ve bir durumdan diğerine geçer: portföyde → bankada tahsilde → tahsil edildi; ya da ciro edildi, karşılıksız, protesto, iade. Sağ tık menüsünde yalnız o durumda yapılabilecek işlemler çıkar, böylece aynı çek iki kez kullanılamaz. Müşteriden çek aldığınızda müşterinin borcu azalır; çek tahsil edildiğinde para banka hesabına girer; karşılıksız çıkarsa müşterinin borcu geri yüklenir. Her işlemde muhasebe fişi kendiliğinden kesilir ve çekin geçmişi saklanır. "Bankaya tahsile ver" ve "Teminata ver" parayı hareket ettirmez, yalnız çekin yerini değiştirir.
Ne zaman kullanılır?
- Müşteriden çek ya da senet aldığınızda veya tedarikçiye kendi çekinizi/senedinizi verdiğinizde.
- Çekleri bankaya tahsile verdiğinizde, tahsil edildiğinde ya da karşılıksız çıktığında.
- Müşteri çekini bir tedarikçiye ödeme olarak verdiğinizde (ciro).
- Önümüzdeki günlerde vadesi gelecek çekleri görmek için.
Adım adım
- "Yeni Çek / Senet" düğmesine basın; üstte giriş formu açılır.
- "Tür" (Çek/Senet), "Sahiplik" (Müşteriden alınan / Kendi verdiğimiz), "Belge No", "Tutar", "Vade Tarihi" ve "Cari"yi girin. Banka, Şube, Borçlu Unvan isteğe bağlıdır.
- "Cari bakiyesini güncelle" işaretli kalsın (müşterinin borcu düşsün diye), "Kaydet"e basın.
- Listeden çeke sağ tıklayın; menüde o anki duruma uygun işlemler çıkar (Bankaya tahsile ver, Ciro et, Tahsil edildi, Karşılıksız çıktı…). Birden çok banka hesabınız varsa işlemin alt menüsünden hesabı seçin.
- Birden çok çeki bankaya birlikte vermek için satırları seçin, sağ tıklayıp "Bordro ile bankaya ver" deyin.
- Üstteki Tür, Durum ve Sahiplik süzgeçleriyle listeyi daraltın.
Bunu yaparsanız ne olur?
Müşteriden 20.000 TL çek alıp "Cari bakiyesini güncelle" işaretliyken kaydederseniz
Çek "portföyde" durumuna girer, müşterinin borcu 20.000 TL azalır, muhasebe fişi kesilir. Kasa ve banka bakiyesi henüz değişmez.
Portföydeki çeke "Bankaya tahsile ver" derseniz
Durum "tahsilde" olur ve çekin hangi bankada olduğu kaydedilir. Para henüz hesaba girmez.
Çeke "Tahsil edildi" derseniz
Çek tutarı seçilen banka hesabına giriş olarak yazılır, durum "tahsil edildi" olur, satır soluklaşır ve üzerinde işlem kalmaz.
Çeke "Ciro et" deyip tedarikçinin kodunu yazarsanız
Çek tedarikçiye geçer, tedarikçiye olan borcunuz çek tutarı kadar azalır, durum "ciro edildi" olur.
Çeke "Karşılıksız çıktı" derseniz
Müşterinin borcu çek tutarı kadar geri yüklenir ve satır kırmızı olur. Çek daha önce ciro edildiyse, ciro edilen tedarikçiye borcunuz da geri gelir.
Kendi verdiğiniz çek için "Ödendi (bankadan)" derseniz
Tutar seçilen banka hesabından çıkar, çek "ödendi" olarak kapanır.
Yanlış girilmiş, hiç işlem görmemiş bir çeke "İptal et (yanlış giriş)" derseniz
Cari hareketi ters kayıtla kapatılır, muhasebe fişi kaldırılır, çek "iptal" olur. İşlem görmüş (tahsile verilmiş, ciro edilmiş) çek iptal edilemez; ters işlemle (Portföye geri al, İade) düzeltilir.
Aynı belge numarasıyla ikinci kez çek girmeye çalışırsanız
Program "zaten kayıtlı" diyerek reddeder; aynı çek portföyde iki kez sayılamaz.
Düğmeler ne yapar?
Yeni Çek / SenetGiriş formunu açar ya da kapatır.
Kaydet / VazgeçFormdaki çeki/senedi kaydeder ya da formu kaydetmeden kapatır.
YenileListeyi yeniden okur.
Portföyde / Tahsilde / Karşılıksız rozetleriListede görünen kıymetlerin durumlarına göre toplam tutarı.
Sağ tık → durum işlemleriYalnız o durumda geçerli olanlar: Bankaya tahsile ver, Teminata ver, Ciro et, Tahsil edildi, Karşılıksız çıktı, Müşteriye iade et, Portföye geri al, Protesto et, Ödendi.
Sağ tık → Bordro ile bankaya verSeçili ve hepsi portföyde olan kıymetleri tek bordroyla tahsile verir.
Sağ tık → Durum geçmişini görÇekin tarih tarih hangi işlemlerden geçtiğini gösterir.
Rakamları nasıl okurum?
- Sahiplik: "Müşteri çeki" size verilen, "Kendi çekimiz" sizin yazıp verdiğiniz kıymettir.
- Kalan Gün: vadeye kaç gün kaldığı. Turuncu rozet 7 gün ve daha az kaldığını, kırmızı rozet "N gün geçti" vadenin geçtiğini gösterir. Kapanmış kıymette "—" yazar.
- Durum rozetleri: yeşil tahsil edildi, mavi tahsilde/teminatta, kırmızı karşılıksız/protesto.
- Kırmızı satır: karşılıksız ya da protestolu kıymet. Soluk satır: tahsil edildi, ödendi, iade edildi ya da iptal (işlemi bitmiş).
- Tutar sütununun altındaki toplam, süzgece uyan bütün kıymetlerin toplamıdır; birden çok satır seçince üstte seçili tutar da görünür.
Örnek
Toptancı, Kaya Market’ten vadesi 30 gün sonra olan 15.000 TL’lik çek alıyor ve kaydediyor: Kaya Market’in borcu 40.000 TL’den 25.000 TL’ye iniyor. Bir hafta sonra bu çeki un tedarikçisine ciro ediyor: tedarikçiye borcu 15.000 TL azalıyor. Vade günü çek karşılıksız dönüyor ve "Karşılıksız döndü" işleniyor: tedarikçiye borç 15.000 TL geri geliyor, Kaya Market’in borcu yeniden 40.000 TL oluyor ve satır kırmızıya dönüyor.
Dikkat edilecekler
- Tahsil ve ödeme işlemleri yalnız banka hesabıyla yapılır; banka hesabı tanımlı değilse işlem yapılamaz.
- Müşteri çekini kaydederken cari seçmezseniz müşterinin borcu düşmez.
- Bordroya yalnız "portföyde" durumundaki kıymetler eklenebilir; tek bir kıymet başka durumdaysa bordro düğmesi pasif kalır.
Bu kelimeler ne demek?
PortföyElinizde bekleyen, henüz bankaya ya da başkasına verilmemiş çek ve senetler.
CiroMüşteriden aldığınız çeki arkasını imzalayıp başka birine (genelde tedarikçiye) ödeme olarak vermek.
KarşılıksızVadesinde hesapta yeterli para olmadığı için bankanın ödemediği çek.
ProtestoÖdenmeyen senet ya da çek için notere yapılan resmî başvuru.
BordroBirden çok çeki tek seferde bankaya teslim ettiğinizi gösteren liste.
VadeÇekin ya da senedin ödeneceği gün.