TİCİPOS — Gün Sonu Kontrolü (Z)
Görüntü, programın örnek veriyle açılmış gerçek ekranıdır. Büyütmek için tıklayın.
Bu ekran ne işe yarar?
Z raporu, yazar kasanın (ÖKC) gün sonunda bastığı ve o günün satışını KDV oranına ve ödeme tipine göre özetleyen kâğıttır. Bu ekranda o kâğıttaki rakamları yazarsınız. Program aynı zaman aralığındaki kendi restoran kasa fişlerini toplar ve her kalemi yan yana koyar: %10 ve %20 matrah (KDV hariç tutar) ve KDV, nakit, kart, yemek kartı, bilgi fişleri, iptaller. 0,01 TL’yi aşan fark "Farklı" olarak işaretlenir. Gün onaylanınca, ayar açıksa o Z için TEK bir yevmiye fişi (muhasebe kaydı) kendiliğinden kesilir; aynı anda o günün bekleyen zayi, ikram ve personel yemeği fişleri de muhasebeleşir. Faturalı satışlar ve faturasını platformun kestiği online siparişler Z’ye girmez, ayrı gösterilir. Bu ekran stoku ve kasadaki parayı değiştirmez.
Ne zaman kullanılır?
- Her akşam kasa kapanıp Z raporu alındıktan sonra.
- Soldaki listede "Z girilmedi" yazan bir gün gördüğünüzde: o gün satış var ama Z bilgisi girilmemiş.
- Mali müşaviriniz ay sonunda satış kayıtlarını istediğinde, tüm günlerin onaylı olduğunu kontrol etmek için.
Adım adım
- Soldaki "Günler" listesinden günü seçin (çift tıklayın) ya da "Yeni Z" düğmesine basın.
- "İş Günü", "Yazar Kasa Seri No", "Z No" ve "Z Saati" alanlarını Z kâğıdından doldurun. Gece yarısından sonra (06:00’dan önce) alınan Z, seçtiğiniz iş gününe sayılır.
- "Z’deki satış" bölümüne her KDV oranının matrahını ve KDV’sini, "Ödemeler ve bilgi fişleri" bölümüne nakit, kart, yemek kartı ve iptal rakamlarını yazın.
- Yazdıkça alttaki "Karşılaştırma" tablosu kendiliğinden yenilenir. Kırmızı satırlar farklı olanlardır.
- "Kaydet" ile Z’yi saklayın. İsterseniz "Z Fotoğrafı Ekle" ile kâğıdın fotoğrafını ya da PDF’ini (en çok 3 MB) ekleyin.
- Fark ya da açık adisyon varsa "Müdür açıklaması" kutusuna sebebini yazın (en az 5 karakter).
- "Onayla ve Muhasebeye İşle" düğmesine basın. Liste durumu "Onaylandı" ya da "Muhasebeleşti" olur.
Bunu yaparsanız ne olur?
Rakamları yazıp yalnız "Kaydet"e basarsanız
Z saklanır, durum "Kontrol bekliyor" ya da "Farklı" olur. Muhasebeye hiçbir şey yazılmaz; kayıt düzeltilebilir ve silinebilir.
Farkı açıklama yazmadan onaylamaya çalışırsanız
Onay düğmesi kapalı kalır, "Fark var: onaylamak için sebebini yazın" uyarısı görünür. Program farklı bir günü açıklamasız kabul etmez.
Açık adisyon (kapanmamış masa) varken onaylarsanız
Açıklama istenir. Açık tutar Z’ye girmez, ertesi güne "devreden açık" olarak raporlanır; ertesi günün ekranında "Önceki günden devreden" kartı görünür.
"Onayla ve Muhasebeye İşle"ye basarsanız
Z rakamları kilitlenir. Z bazlı muhasebe ayarı açıksa belge numarası "Z-<no>" olan tek yevmiye fişi kesilir: kasa/kart/yemek kartı borç, satış ve KDV alacak; ayar açıksa yemek maliyeti ve o aralıkta kapanan vardiyaların kasa farkı da aynı fişe yazılır.
Onaylı ama muhasebe fişi olmayan bir Z’de "Muhasebeye Yeniden İşle"ye basarsanız
Program fişi yeniden üretmeyi dener. Sorun varsa (ör. hesap bulunamadı) sebebi bildirim olarak gösterilir.
Onaylı Z’yi düzeltmek isterseniz
Önce Muhasebe › Toplu Muhasebeleştirme [932] ekranından fişi geri alın, sonra burada "Onayı Kaldır"a basın. Fiş dururken onay kaldırılamaz; dönem kilitliyse geri alma da yapılamaz.
Aynı yazar kasa ve Z numarasını ikinci kez girerseniz
"Bu Z zaten kayıtlı" hatası çıkar. Aynı gün ikinci Z ancak başka bir yazar kasa seri numarasıyla açılabilir.
Rakamları yazıp kaydetmeden sekmeyi kapatırsanız
Yazdıklarınız kaybolur; hiçbir kayıt oluşmaz.
Düğmeler ne yapar?
Yeni ZFormu bugünün tarihiyle boşaltır.
KaydetZ bilgilerini saklar. Seri no ve Z no boşken kapalıdır.
Onayla ve Muhasebeye İşleGünü kilitler ve muhasebe fişini keser. Müdür/muhasebe onay yetkisi gerekir.
Onayı KaldırOnaylı Z’yi yeniden düzenlenebilir yapar; önce muhasebe fişi [932]’den geri alınmış olmalıdır.
Muhasebe FişiKesilen yevmiye fişini yeni sekmede açar.
Z Fotoğrafı Ekle / Fotoğrafı GösterZ kâğıdının resmini ya da PDF’ini saklar ve açar.
SilYanlış girilmiş, onaylanmamış Z kaydını siler.
Kasiyer VardiyalarıKasiyerlerin kasa sayımlarını gösteren [542] ekranını açar.
Sağ tık (gün listesi)"Aç / Z bilgisini gir" ve "Muhasebe fişini aç".
Muhasebe kaydı ayarlarıZ başına tek fiş, maliyetin de yazılması, salon/paket/online alt hesapları ve kasa eksiğinin nereye yazılacağı. Değişiklik hemen kaydedilir.
Rakamları nasıl okurum?
- Durum rozetleri: "Kontrol bekliyor" (kayıtlı, fark yok), "Farklı" (en az bir satırda fark var), "Onaylandı", "Muhasebeleşti" (fiş kesildi), "Z girilmedi" (satış var, Z yok).
- Karşılaştırma tablosunda "Yazar Kasa (Z)" sizin yazdığınız, "Program" programın hesapladığı rakamdır. "Fark" sütunu ikisinin farkıdır.
- Kırmızı satır farklıdır. Soluk "bilgi" satırları yalnız bilgi amaçlıdır, onayı engellemez.
- Kartlar: "Z’ye giren satış" (fiş sayısıyla), "Faturalı satış" (Z’ye girmez), "Platformun faturaladığı" (Z’ye girmez), "Açık adisyon", "Bahşiş".
- "Kasiyer vardiyaları" kutusu o günkü vardiyaların açılış nakdi, nakit satışı, beklenen, sayılan ve farkını gösterir.
Örnek
Dün akşam Z raporunda %10 matrah 18.181,82 TL, KDV 1.818,18 TL, nakit 8.000 TL, kart 12.000 TL yazıyor. Program kart tahsilatını 12.350 TL buluyor. Kart satırı kırmızı olur, fark 350 TL görünür. Garsona sorduğunuzda bir masanın kart ödemesinin yanlışlıkla ertesi sabah yazar kasadan geçtiği anlaşılıyor. Açıklamaya "Masa 12 kart ödemesi ertesi gün ÖKC’den geçti" yazıp onaylarsınız; gün tek fişle muhasebeye işlenir.
Dikkat edilecekler
- Z saati önemlidir: program karşılaştırmayı aynı yazar kasanın önceki Z’sinden bu Z’ye kadar keser. Saati yanlış girerseniz fişler öteki güne kayar ve sahte fark çıkar.
- Onaylı Z’nin rakamları değişmez. Düzeltmek için önce [932]’den muhasebe fişini geri almanız gerekir.
- Hesap kodları önerilen Tek Düzen Hesap Planı kodlarıdır; ayarları mali müşavirinizle birlikte seçin.
Bu kelimeler ne demek?
Z raporuYazar kasanın gün sonunda bastığı, günün toplam satışını gösteren ve sıfırlanan resmî rapor.
ÖKCÖdeme kaydedici cihaz, yani yazar kasa ya da yazar kasalı POS.
MatrahKDV hariç tutar. KDV bu tutar üzerinden hesaplanır.
Bilgi fişiFaturalı satışta, yemek kartında ya da cari tahsilatta yazar kasadan çıkan, satış sayılmayan fiş.
Açık adisyonGün sonunda hâlâ kapanmamış (ödemesi alınmamış) masa ya da paket hesabı.
Yevmiye fişiMuhasebe kaydı; hangi hesaba borç, hangisine alacak yazıldığını gösterir.