TİCİPOS — Zayi ve Fire
Görüntü, programın örnek veriyle açılmış gerçek ekranıdır. Büyütmek için tıklayın.
Bu ekran ne işe yarar?
Mutfakta mal yalnız satışla azalmaz: soğan soyulurken fire verir, hazırlanan yemek iptal olur, soğuk oda bozulur, tabak düşer. Bu ekranda bu kayıpları fiş olarak girersiniz; seçilen ürün ya da hammadde stoktan düşer. Menü ürünü seçerseniz reçetesindeki hammaddeler düşer. "Normal fire" yemek maliyetine yazılır. "Anormal zayi" ve "İmha" vergi açısından gider kabul edilmez ve alırken indirdiğiniz KDV geri eklenir; bu yüzden tutanak numarası zorunludur. "İkram (adisyon dışı)" ikram giderine yazılır. Muhasebe kaydı kaydettiğiniz anda kendiliğinden kesilir. Mutfaktan (ön ekrandan) gelen zayi bildirimleri burada "Onay bekliyor" olarak durur; onaylanana kadar stok düşmez. Hazırlanıp iptal edilen adisyon satırları kendiliğinden "Normal fire" fişi olur.
Ne zaman kullanılır?
- Mal bozulduğunda, düştüğünde, son kullanma tarihi geçtiğinde.
- Mutfaktan zayi bildirimi geldiğinde (kartta "Mutfak bildirimi" sayısı görünür).
- Tutanakla imha yapıldığında.
- Ay sonunda KDV beyannamesinden önce geri eklenecek KDV’yi görmek için.
Adım adım
- Üstteki tarih aralığını seçin; soldaki "Fişler" listesi dolar.
- Yeni kayıt için "Yeni Fiş"e basın.
- "Tür"ü seçin (Normal fire, Anormal zayi, İmha, İkram). Altta seçilen türün ne demek olduğu yazar.
- "Tarih", "Depo / Bölüm", "Neden" alanlarını doldurun. Anormal zayi ve imhada "Tutanak No" zorunludur.
- Tabloda ürün ya da hammaddeyi seçin, miktarı yazın. Başka satır için "+ Satır".
- "Kaydet ve Stoktan Düş"e basın.
- Mutfak bildirimini onaylamak için listede sarı satırı açın, türü kontrol edin, "Onayla (stoktan düş)"e basın.
Bunu yaparsanız ne olur?
"Kaydet ve Stoktan Düş"e basarsanız
Stok düşer, fiş numarası verilir, maliyet hesaplanır ve muhasebe fişi kendiliğinden kesilir.
Anormal zayi ya da imhayı tutanak numarası olmadan kaydetmeye çalışırsanız
Düğme kapalı kalır; program tutanaksız kaydı kabul etmez çünkü KDV düzeltmesi tutanağa dayanır.
Tür olarak "Anormal zayi" seçerseniz
Maliyet kanunen kabul edilmeyen gidere yazılır. Her hammaddenin son alış faturasındaki KDV oranıyla "KDV düzeltmesi" hesaplanır ve "Geri eklenecek KDV" kartına eklenir.
Mutfak bildirimini onaylarsanız
Stok o anda düşer, muhasebe fişi kesilir, durum "Onaylı" olur.
Onaylı bir fişin türünü değiştirip "Türü Değiştir"e basarsanız
Eski muhasebe kaydı silinir, yeni türe göre yeniden kesilir. Stok değişmez.
"İptal Et"e basarsanız
Onaylı fişte stok geri girer ve muhasebe kaydı kaldırılır; bildirimde yalnız bildirim kapanır. İptal sebebi sorulur.
Yeni fişi doldurup "Vazgeç"e basarsanız
Hiçbir şey kaydedilmez, stok değişmez.
Düğmeler ne yapar?
Yeni FişSağda boş zayi / fire formu açar.
Kaydet ve Stoktan DüşFişi kaydeder, stoku düşer, muhasebeleştirir.
Onayla (stoktan düş)Mutfaktan gelen bildirimi kesinleştirir.
Türü DeğiştirOnaylı fişin türünü ve tutanak numarasını değiştirir.
Muhasebe FişiFişin yevmiye kaydını açar.
İptal EtFişi iptal eder; stok geri girer.
Sağ tık › AçFişin ayrıntısını sağda açar.
Rakamları nasıl okurum?
- Kartlar: "Normal fire" ve "Anormal zayi ve imha" dönemdeki onaylı fişlerin maliyet toplamıdır. "Geri eklenecek KDV" KDV beyannamesinde ilave edilecek tutardır.
- Liste: Tarih, Fiş, Tür, Durum (Onaylı / Onay bekliyor / İptal), Maliyet, Neden, Kaynak (Muhasebe, Adisyon iptali, Mutfak bildirimi). Sarı satır onay bekleyen bildirimdir.
- Fiş ayrıntısında her hammaddenin miktarı, birim maliyeti, alış KDV oranı ve KDV düzeltmesi görünür.
Örnek
Soğuk oda gece arızalandı, 8 kg kıyma (kg’ı 450 TL) bozuldu. "Anormal zayi" seçip Tutanak No’ya "2026/14" yazarsınız, 8 kg kıymayı eklersiniz. Stoktan 8 kg düşer, 3.600 TL gider kabul edilmeyen gidere yazılır. Kıymanın alış KDV’si %1 ise 36 TL "Geri eklenecek KDV" kartına eklenir.
Dikkat edilecekler
- Normal hazırlık firesini "Anormal zayi" olarak girmeyin; gereksiz KDV düzeltmesi ve kabul edilmeyen gider oluşur.
- Tutanak numarası gerçek bir tutanağa dayanmalıdır; vergi incelemesinde istenir.
- Personel yemeği bu ekrandan değil, İkram ve Personel Yemeği [552] ekranından girilir.
Bu kelimeler ne demek?
FireHazırlıkta olağan olarak kaybolan mal (soyma, ayıklama, pişme kaybı).
ZayiBozulma, kaza, arıza gibi olağan dışı sebeple kullanılamaz hâle gelen mal.
KKEGKanunen kabul edilmeyen gider: defterde gider yazılır ama vergiden düşülemez.
KDV düzeltmesiAlırken indirdiğiniz KDV’nin, mal satılmadan yok olduğu için beyannamede geri eklenmesi.